БЭТМЕН: ФАНТАСТИКА ҺӘМ САЯСАТ
Мэтт Ривздің The Batman (2022) фильмі классикалық суперқаһарман нарративінен алыстап, қоғамдық институттардың күйреуі мен элиталарға деген сенімсіздікті алдыңғы қатарға шығарады. Бұл фильмдегі Готэм — ойдан шығарылған қала болғанымен, ондағы саяси жағдай қазіргі демократиялық қоғамдардың нақты проблемаларын айна-қатесіз көрсетеді.
САЯСИ ҚЫЛМЫСҚА ТОЛЫ ҚАЛА – ГОТЭМ
The Batman фильміндегі Готэм қаласы — қылмыс жайлаған мегаполис қана емес, институционалдық сенімнен айырылған қоғамның моделі. Мұнда полиция да, сот жүйесі де, саяси билік те бір-бірімен тығыз байланысқан, бірақ азамат алдында жауапкершілігін жоғалтқан құрылым ретінде көрінеді. Қаладағы қылмыс жеке адамдардың әрекетінен емес, ұзақ жылдар бойы қалыптасқан жемқор жүйеден туындайды. Осы тұрғыдан Готэм қазіргі демократиялық мемлекеттердегі институционалдық дағдарыстың көркем бейнесі іспетті.
РИДДЛЕР БЕЙНЕСІ
ЖЕМҚОРЛЫҚҚА ҚАРСЫ САЯСИ ЖҮЙЕГЕ ҚАРСЫ ШЫҚҚАН ЗАҢСЫЗДЫҚ ПА? БҰЛ – ҚЫЛМЫС ПА?
Риддлер образы фильмдегі ең саясиланған кейіпкерлердің бірі. Ол классикалық комикстердегі жынды қылмыскерден гөрі әлеуметтік әділетсіздіктен радикалданған азаматқа көбірек ұқсайды. Оның сөздері элитаға қарсы бағытталған популистік риторикамен үндесіп жатыр: билік өтірікке құрылған, байлар жауапкершіліктен қашып отыр, ал қарапайым адамдар елеусіз қалды. Бұл дискурс қазіргі цифрлық кеңістікте кең тараған радикал идеялармен сәйкес келеді. Риддлердің онлайн қолдаушылары оның жеке кек алу әрекетін қоғамдық қозғалысқа айналдырады. Фильм осы арқылы радикализмнің жеке психологиялық мәселе емес, әлеуметтік және саяси ортадан туындайтынын көрсетеді.
САЙЛАУ, ЖЕМҚОРЛЫҚ, АҚША
Фильмде сайлау процесі мен зорлық-зомбылықтың қатар берілуі ерекше мәнге ие. Жаңа әкімді таңдау сәті қоғам үшін үміт символы болуы тиіс, алайда дәл осы уақытта террорлық шабуыл жасалады. Бұл шешім қауіпсіздік пен демократия арасындағы нәзік тепе-теңдікті көрсетеді. Қорқыныш билік үшін ең тиімді құралға айналған сәтте, демократиялық институттар әлсірей бастайды. Риддлердің әрекеті жүйеге физикалық емес, символдық соққы жасауға бағытталған: халықтың сайлауға, билікке және болашаққа деген сенімін шайқалту. Бэтменнің эволюциясы фильмнің саяси өзегін тереңдете түседі. Бастапқыда ол қорқыныш арқылы тәртіп орнатуға тырысатын жазалаушы бейнесінде көрінеді. Оның әдісі заңнан тыс болғанымен, қоғам тарапынан үнсіз қабылданады, себебі ресми институттар өз функциясын орындай алмай отыр. Алайда оқиға барысында Бэтмен өзінің әрекеттері Риддлердің логикасына тым жақын екенін аңғарады. Қорқыныш пен күшке сүйенген кез келген әдіс түптің түбінде жаңа зорлықты тудыратынын түсінеді.
БЭТМЕН ШЫН МӘНІНДЕ ҚҰТҚАРУШЫ МА?
Фильмнің негізгі саяси күші нақты жауап ұсынбауында жатыр. The Batman көрерменді дайын қорытындыға жетелемейді, керісінше, сұрақтармен беттестіреді. Егер мемлекет әділеттілікті қамтамасыз ете алмаса, азаматтың қарсы әрекеті қай сәтте заңсыздыққа айналады? Радикал мен батырдың айырмашылығы неде? Қоғам қорқынышқа сүйеніп өмір сүре ала ма? Бұл сұрақтар фильмді суперқаһарман жанрынан шығарып, оны қазіргі әлемдегі билік пен сенім дағдарысы туралы саяси аллегория деңгейіне көтереді.
Фильмді көрсеңіз, бағалаңыз!
Фильм жайлы пікірлер
1
2
3
МЕДИАДИЗАЙН МАМАНДЫҒЫНЫҢ ӨЗГЕ МАГИСТРАНТТАРЫ ЖАСАҒАН ЖҰМЫСТАРМЕН ТӨМЕНДЕГІ СІЛТЕМЕДЕН ТОЛЫҒЫРАҚ ОҚИ АЛАСЫЗ
The Green Book — 1960-жылдары АҚШ-тағы нәсілдік теңсіздік аясында екі адамның сапары мен достығын көрсететін фильм. Ол адамгершілік пен өзара түсіністік тақырыбын қозғайды.
The Green Book — 1960-жылдары АҚШ-тағы нәсілдік теңсіздік аясында екі адамның сапары мен достығын көрсететін фильм. Ол адамгершілік пен өзара түсіністік тақырыбын қозғайды.
«Дьявол носит Prada» фильмі америкалық жазушы Лорен Вайсбергердің (Lauren Weisberger) 2003 жылы жарық көрген аттас романына негізделген.
Қарғыс атқандар аралы (Shutter Island) — психологиялық триллер, оқиға психиатриялық аурухана орналасқан оқшау аралда өтеді. Фильм адамның санасы, шындық пен елес арасындағы шекараны зерттейді.
Қарғыс атқандар аралы (Shutter Island) — психологиялық триллер, оқиға психиатриялық аурухана орналасқан оқшау аралда өтеді. Фильм адамның санасы, шындық пен елес арасындағы шекараны зерттейді.